مدرسه پریزاد مشهد

مدرسه پریزاد مشهد

Rate this post

مدرسه پریزاد مشهد

مدرسه پریزاد مربوط به دوره تیموریان است و در مشهد، مجاور حرم امام رضا (ع) واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۰ بهمن ۱۳۱۸ با شمارهٔ ثبت ۳۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

بنای این مدرسه در ۸۲۳ پایان یافت و تاکنون سه بار مرمت شده است.

این مدرسه در گذشته، خارج از محدوده حرم رضوی بوده ولی با توسعه حرم، داخل آن قرار گرفته است.

مدرسه پریزاد

مدرسه پریزاد

تاریخچه بنا:

مدرسه پریزاد که به پریزاد خانم، ندیمه گوهرشاد منسوب است.

مدرسه پریزاد از شمال به مدرسه بالاسر، از شرق به دارالسیاده رضوی و از جنوب به مسجد گوهرشاد محدود است.
پیش از این، مدرسه از سوی غرب به بازار قدیمی و از آنجا به صحن عتیق حرم رضوی راه داشت.
ندیمه گوهرشاد همسر شاهرخ  این مدرسه را همزمان با برپایی مسجد جامع گوهرشاد و از مازاد مصالح آن بنا نهاد.
پریزادخانم از نوادگان ربیع بن خَیثَم معروف به خواجه ربیع (متوفی ۶۱ یا ۶۳) و همسر میرزا میرک حسینی، متولی مزار خواجه ربیع بود.
پریزاد طبق وقفنامه‌ای مفصل که نسخه اصل آن در اداره اوقاف خراسان موجود است، تولیت این مدرسه و موقوفات بسیار آن را که برای مستمری ماهانه طلاب و دیگر هزینه‌ها منظور داشته بود، به همسرش تفویض کرد.
مدرسه پریزاد

مدرسه پریزاد

هم اکنون در سر درِ مدرسه پریزاد کتیبه ای وجود دارد با خط ثلث، به رنگ زرد، بر زمینه کاشی معرّق لاجوردی،
که خبر از تعمیر صورت گرفته در مدرسه در دوران سلطنت شاه سلیمان صفوی می دهد.

متن این کتیبه به شرح ذیل است:

«قد وفق الله سبحانه لتعمیر هذه المدرسه المقدسه فی ایام دولت سلطان المعظّم و الخاقان الاعظم ذی الشّوکه القاهره الاسکندریه و الحشمه الباهره السلیمانیه السلطان ابن السلطان ابوالمنصور شاه سلیمان الحسینی الصفوی بهادرخان خلدالله ملکه تعالی امیر الاُمَرآء الکرام و خان الخوانین العظام مصدر الخیر و الاثار نجفقلی بیگلر بیگی قندهار باهتمام عالیحضرت آقا محمّد باقر بیک و سعی حضرت میرزا شکرالله سنه ۱۰۹۱٫ »
البته، در دوره تیموریان بر سر مدرسه کتیبه دیگری نصب بود که با گذشت زمان از بین رفته است.
نقشه مدرسه پریزاد مشهد همانند دیگر مدرسه‌های دوره تیموری، چهار ایوانی است.
طرح صحن آن که گوشه‌های یخ دارد.
پیش از این در خانقاه خواجه عبدالله انصاری در گازرگاه و مدرسه غیاثیه در خرگرد اجرا شده بود.
در دو سوی ایوان‌ها ۲۷ حجره در دو طبقه برگرد صحن قرار گرفته‌اند که راه ارتباطی آن‌ها چهار راه پله در چهار کنج صحن است.
درب مدرسه پریزاد

درب مدرسه پریزاد

 

ورودی کنونی بنا در ضلع غربی، دهلیزی نسبتاً طولانی با طاق قوسی است.

نمای بیرونی آن دارای یک نیم‌گنبد با مقرنس‌های گچی، از مرمت‌های دورهٔ صفوی است که تزیینات پیشین را پوشانده است.

گنبدخانه‌ای در پشت ایوان شرقی واقع شده که به گنبدخانه دیگری در گوشه جنوب شرقی راه می‌یابد.

در انتهای ایوان مدرسه پریزاد مشهد:

کتیبه زیبایی از کاشی معرق با قلم ثلث سفید رنگ بر زمینه آبی تیره وجود دارد .

در بخش فوقانی آن نیز کتیبه‌ای به خط کوفی و به رنگ کهربایی یافت می‌شود که زمینه آن سبز تیره است.

ایوان غربی از ایوان‌های دیگر بسیار کم‌عمق‌تر است.

دیوار انتهایی آن دارای تزیینات تلفیق آجر و کاشی شامل طرح‌های شبدری است که درون آنها با نقوش گل و برگ شیوه یافته، پر شده است.

با اینکه بخشی از آن از میان رفته، اما آثار باقیمانده همانند تزیینات مدرسه غیاثیه خرگرد، متعلق به دوره تیموری است.

جهت رزرو هتل در مشهد با ما همراه باشید.

اماکن دیدنی مشهد را بشناسیم.

با ما در تماس باشید انتقادات و پیشنهادات شما باعث بهبود عملکرد ما می شود.

Print Friendly, PDF & Email
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *